Bản nhạc “Thuyền hoa” và hành trình tìm lại niềm vui cho mẹ chồng U90
Âm nhạc: Liệu pháp trị liệu tâm lý hiệu quả
Hôm qua, mình làm một việc nhỏ thôi nhưng lại nhận về một niềm vui rất lớn ngay tại nhà. Mình nhờ người mở lại bài “Thuyền Hoa” , một bản nhạc xưa mà mẹ chồng mình cực kỳ yêu thích. Ở tuổi ngoài 80, thế giới của bà trở nên chậm lại, bà ít nói và hay suy tư hơn trước.
Cô cháu gái nhắn tin hồ hởi chia sẻ là bà vui lên, bà cười và nói nhớ lại ngày xưa vui vẻ. Khoảnh khắc ấy khiến mình nhận ra, đôi khi niềm vui của người già không nằm ở những điều xa xôi, mà ẩn náu ngay trong những giai điệu đã đi cùng họ suốt một thời tuổi trẻ.
Với mình, đây không chỉ là một kỷ niệm gia đình, mà còn là một minh chứng thực tế cho sức mạnh của Liệu pháp âm nhạc (Music Therapy) trong việc chăm sóc tinh thần cho người cao tuổi.
Tại sao âm nhạc lại có khả năng đánh thức niềm vui kỳ diệu đến thế?
Trong quá trình thực hành về tâm lý học hành vi, mình đã quan sát hiện tượng này rất nhiều lần. Khoa học có những lý giải rất thú vị đằng sau đó:
Vùng ký ức bền bỉ: Có một sự thật là trí nhớ âm nhạc thường được lưu trữ ở những vùng não bộ ít bị ảnh hưởng bởi quá trình lão hóa hay các hội chứng suy giảm trí nhớ nhất. Vì vậy, ngay cả khi lời nói hay những sự kiện gần đây có thể bị quên lãng, thì giai điệu vẫn ở lại đó, như một sợi dây liên kết giúp họ tìm về với chính mình.
Kích hoạt cảm xúc tích cực: Khi nghe lại một bài hát thân thuộc, não bộ sẽ giải phóng các hormone hạnh phúc như Dopamine, giúp giảm bớt căng thẳng và lo âu. Sự chuyển biến từ trạng thái trầm mặc sang sống động mà mình thấy ở mẹ chính là kết quả của việc những cảm xúc tích cực được khơi gợi đúng lúc.
Trải nghiệm từ những buổi thực hành thực tế
Mình thường tham gia hoạt động tại các trung tâm chăm sóc người suy giảm trí nhớ. Tại đây, mình chứng kiến rất nhiều cụ già, dù cả buổi ngồi lặng lẽ, nhưng khi nhạc nổi lên, họ như trở thành một người khác. Họ vỗ tay, nhún nhảy theo nhịp và bắt đầu tương tác với mọi người xung quanh một cách sôi nổi.
Âm nhạc lúc này không chỉ đơn thuần là giải trí. Nó giống như một chiếc cầu nối giúp họ tìm lại những mảnh ghép ký ức vui vẻ, giúp họ cảm thấy mình vẫn đang hiện diện và kết nối với thế giới này. Khi ngôn ngữ không còn đủ sức diễn đạt, âm nhạc sẽ lên tiếng.
Hành trình đi tìm niềm vui từ những điều giản đơn
Từ câu chuyện của mẹ và kinh nghiệm thực hành của bản thân, mình muốn chia sẻ một vài góc nhìn nhỏ cho những ai đang chăm sóc người thân cao tuổi:
Tìm lại bản nhạc thanh xuân của họ: Mỗi người đều có một danh sách nhạc gắn liền với những năm tháng rực rỡ nhất. Hãy dành thời gian tìm hiểu xem ông bà, cha mẹ mình từng thích bài hát nào khi họ còn trẻ.
Biến âm nhạc thành một phần của sự kết nối: Đừng chỉ bật nhạc rồi để đó. Hãy ngồi lại cùng nghe, nắm tay hoặc cùng nhẩm theo lời hát với họ. Sự hiện diện của bạn cùng với âm nhạc sẽ nhân đôi niềm vui cho họ.
Lắng nghe bằng cả trái tim: Đôi khi, chỉ cần 15 phút nghe một bài hát cũ cũng đủ để giúp người già cảm thấy yêu đời và bình yên hơn sau một ngày dài.
Âm nhạc là một loại ngôn ngữ không bao giờ mất đi, miễn là chúng ta vẫn còn kiên nhẫn để cùng họ lắng nghe. Được biết mẹ chồng mình cười tươi sau khi nghe trọn bài hát “Thuyền Hoa”, mình càng tin rằng hành trình đi tìm niềm vui cho người cao tuổi đôi khi chỉ bắt đầu từ một giai điệu quen thuộc.
Cảm ơn bạn đã luôn ở đây.
Hãy đăng ký bằng cách nhập địa chỉ email của bạn vào ô bên dưới và nhấn nút Subscribe để đọc thêm những bài viết của mình nhé.